Zanaat

Ablak örgü: iki renkli taşın mantığı

İbrahim Hakkı Konyalı Camii — detay 3
25.09.2026 Zanaat

Ablak, açık ve koyu renkli taşların dönüşümlü olarak dizilmesiyle elde edilen örgüdür. Anadolu ve Memlük mimarisinde yaygındır; kemerlerde, kapı kuşaklarında ve duvar şeritlerinde görülür.

Renk, taşıyıcıyı okutur

Bir kemerde her taş parçası (voussoir) yükü yanındakine aktarır. Parçalar tek renk olduğunda bu aktarım gözle izlenemez; kemer tek bir kütle gibi görünür. Renkler dönüşümlü dizildiğinde her parça ayrı ayrı okunur ve yükün kemer boyunca nasıl indiği görünür hale gelir.

Sıralar eşit kalınlıkta olmalı

Ablağın düzgün görünmesi, parçaların eşit kalınlıkta olmasına bağlıdır. Kalınlıklar değiştiğinde ritim bozulur ve örgü, düzensiz bir şerit gibi durur. Bu yüzden kemer önce bölünür, parça sayısı ve kalınlığı belirlenir, taş ona göre kesilir.

Tek sayı tercih edilir

Kemerdeki parça sayısı genellikle tek tutulur; böylece tam ortaya bir taş (kilit taşı) denk gelir ve kemer simetrik okunur. Çift sayıda parçada ortaya bir derz gelir ve kemerin tepesi ikiye bölünmüş görünür.

Kontrast ölçülü olmalı

Çok yüksek kontrast, mekânı yorar; özellikle iç mekânda uzun süre bakılan yüzeylerde göz yorgunluğu yaratır. Genellikle beyaz ile koyu kırmızı ya da beyaz ile gri arası tonlar tercih edilir.

Tüm Yazılar