Mihrap, caminin en çok bakılan yüzeyidir. Cemaat namaz boyunca onu görür; dolayısıyla oranlarındaki bir hata, başka hiçbir yerde olmayacağı kadar göze çarpar.
Üç ölçü birbirine bağlıdır
Bir mihrapta üç ana ölçü vardır: nişin duvara göre derinliği, kavsaranın (nişin üstünü örten kısım) yüksekliği ve nişi çevreleyen çerçevenin genişliği. Bunlar ayrı ayrı değil, birlikte belirlenir.
Niş çok sığ olursa mihrap duvara yapışmış gibi durur, gölge oluşmaz ve yüzey düzleşir. Çok derin olursa imamın sesi nişin içinde hapsolur ve ön saftakiler dışında kimse rahat duyamaz. Doğru derinlik, mekânın genişliğine ve cemaatin ilk safının mihraba uzaklığına göre bulunur.
Kavsara, mekânın yüksekliğini okur
Kavsaradaki mukarnas sıralarının sayısı keyfi değildir. Alçak tavanlı bir mescitte yedi sıra mukarnas, nişi ezer ve mihrabı olduğundan ağır gösterir. Yüksek kubbeli bir yapıda ise üç sıra, yukarıdaki boşluk karşısında cılız kalır. Sıra sayısı, mihrabın toplam yüksekliği ile mekânın tavan yüksekliği arasındaki orandan çıkar.
Çerçeve, nişi taşır
Çerçeve genişliği çoğu zaman gözden kaçan ölçüdür. Dar bir çerçeve nişi duvarın içinde kaybeder; geniş çerçeve ise nişin kendisini küçültür. Pratikte çerçeve, niş genişliğinin belli bir oranında tutulur ve bu oran mekânın ölçüsüne göre ayarlanır.
Işık dördüncü ölçüdür
Mihrabın göreceği ışık, oyma derinliğini doğrudan etkiler. Gün boyu gölgede kalan bir niş ile yan pencereden ışık alan bir niş aynı derinlikte çalışılmaz: gölgedeki yüzeyde daha derin oyma gerekir, yoksa desen okunmaz. Bu yüzden ölçü alınırken yalnızca duvar değil, pencerelerin yönü de not edilir.